Belastingen zijn voor veel ondernemers een blinde vlek. De basis kennen voorkomt onaangename verrassingen — vooral in jaar twee, wanneer de eerste echte voorlopige aanslag binnenkomt en het lijkt of de fiscus plotseling alles weghaalt. Wie de hoofdcategorieën begrijpt, plant beter en betaalt achteraf minder, omdat er geen boetes voor laattijdige aangifte bijkomen.
Btw
Standaard eenentwintig procent, voor sommige sectoren zes of twaalf procent. Aangifte per kwartaal of per maand, afhankelijk van je omzet. Verzamel facturen netjes — de fiscus mag tot zeven jaar terug controleren, en wie zijn boekhouding niet op orde heeft, betaalt vrijwel altijd te veel.
Belangrijk om te weten: btw die je aan klanten aanrekent, is geen geld van jou. Zet het maandelijks op een aparte spaarrekening zodat je het kwartaal-aangiftemoment niet in stress doorbrengt. Vrijgesteld van btw zijn onder andere medische beroepen, onderwijs en kleine ondernemers met een omzet onder vijfentwintigduizend euro per jaar — die kunnen kiezen voor de vrijstellingsregeling, met als nadeel dat ze geen btw kunnen recupereren op aankopen.
Personenbelasting
Als zelfstandige betaal je personenbelasting op je netto-winst. Hou rekening met progressieve tarieven die snel oplopen — boven veertigduizend euro netto-winst kom je al gauw op vijftig procent marginaal tarief. Gecombineerd met sociale bijdragen kan je effectieve last oplopen tot zestig procent op de hoogste schijf.
Voorlopige stortingen aan de fiscus zijn geen suggestie: wie ze niet doet, krijgt een belastingvermeerdering van ongeveer zes procent op de uiteindelijke afrekening. Plan dus om elk kwartaal een voorlopige storting te doen — april, juli, oktober, december. Veel starters maken hier de fout door te denken dat ze pas in jaar twee hoeven betalen; de fiscus laat dat anders weten.
Sociale bijdragen
Driemaandelijkse voorlopige bijdragen gebaseerd op je inkomen van drie jaar geleden. Plan voor herziening achteraf — wanneer je werkelijke winst bekend is, volgt een correctie. Dit kan zowel een terugbetaling als een bijbetaling zijn, en die laatste komt vaak op een onhandig moment.
Starters betalen het eerste jaar de minimumbijdrage (rond zeshonderd euro per kwartaal), maar zodra je echte cijfers binnen zijn, kan dit fors stijgen. Aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds is verplicht; bekend zijn Acerta, Liantis en Xerius. Reken minstens twintig procent van je netto-winst opzij voor sociale bijdragen — dan kom je nooit voor verrassingen te staan.
Aftrekbare kosten
Auto, telefoon, computer, opleidingen — veel uitgaven zijn deels of volledig aftrekbaar. Een goede boekhouder helpt hier veel. De aftrekbaarheid hangt af van het beroepsmatig gebruik: een laptop die je voor honderd procent zakelijk gebruikt, is volledig aftrekbaar; een telefoon waarmee je ook privé belt, vaak voor vijfenzeventig procent.
De auto is een aparte wereld geworden. Vanaf 2026 zijn alleen volledig elektrische bedrijfswagens nog volledig aftrekbaar; voor benzine en diesel daalt het percentage stelselmatig. Wie nu een wagen aankoopt, doet er goed aan eerst de aftrekpercentages te controleren — een verkeerde keuze kost over vijf jaar al snel duizenden euro’s. Restaurantkosten zijn aftrekbaar voor negenenzestig procent, mits zakelijk verantwoord met factuur en notitie van wie er aan tafel zat.
